Close
  • Blog o prawie dla restauratorów

Książeczka sanepidowska

Zachowanie higieny i unikanie przenoszenia chorób to niewątpliwie priorytet bezpieczeństwa branży gastronomicznej. W zasadzie wystarczy jeden nosiciel – kucharz, kelner czy dostawca posiłków i wytwarza się potencjał na masowe zarażanie Gości, a potem ich rodzin i znajomych. W związku z tym, działając w interesie społecznym Sanepid, czyli Państwowa Inspekcja Sanitarna sprawuje nadzór nad warunkami higieniczno-sanitarnymi w zakładach pracy – w tym w restauracjach. Inspektor ma prawo zażądać potwierdzenia, że wszystkie osoby mające kontakt z żywnością są przebadane a lekarz potwierdził brak chorób. Przepisy w tym zakresie rozmijają się jednak z praktyką. Czy naprawdę istnieje wymóg książeczki sanepidowskiej w restauracji? Czym obecnie jest książeczka sanepidowska?

Książeczka sanepidowska

Dla wielu osób jest to zaskoczenie, ale od wielu lat nie ma już wymogu posiadania książeczki sanepidowskiej, także przez pracowników  restauracji. Przepisy wprost wskazują orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych jako dokument potwierdzający brak chorób u pracownika. W praktyce jednak zarówno lekarze, jak i kontrolerzy mówią o „książeczkach”. W zasadzie jest ona więc nieformalnym zbiorem orzeczeń, lub też formą takiego orzeczenia. Także kontrolerzy Sanepidu, znając praktykę w tym zakresie często żądają książeczek. Zazwyczaj znają jednak przepisy i przyjmą także orzeczenie w innej formie. Czasem wręcz go zażądają twierdząc, że książeczka sanepidowska nie jest odpowiednią formą orzeczenia.

Badanie- obowiązek wykonywania przez pracowników/współpracowników restauracji

Każda osoba, która pracuje w styczności z żywnością powinna przejść odpowiednie badanie i uzyskać orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych. Wskazuje ona, czy osoba jest zakażona pałeczkami duru brzusznego, durów rzekomych A, B i C, pałeczkami z rodzaju Salmonella i Shigella. Badania wykryje także gruźlicę oraz inne czynniki, które wykluczają możliwość pracy z żywnością.

Jak wykonać badanie na potrzeby pracy w restauracji?

W celu wykonania badania należy udać się do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologcznej i oddać materiał do badania. Zgodnie z przepisami, tylko Sanepid ma prawo do wykonywania takich badań. Pracownikowi zostaną wydane pojemniki, które po 3 dniach musi zwrócić uzupełnione o materiał do badania. Sanepid dokonuje analizy i wydaje wyniki.
Z wynikami należy udać się do Lekarza Medycyny Pracy. To on na uprawnienie i kompetencje do wydania orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych, a więc „wystawienia” czy też „podbicia” książeczki sanepidowskiej.

Kto kieruje na badania? Kto za nie płaci?

Zgodnie z przepisami, na badanie kieruje pracodawca, czyli restaurator. On też ma obowiązek zapłacić za badanie. Łączny koszt badania przeprowadzonego przez Sanepid oraz wizyty u lekarza medycyny pracy to zwykle ok. 150 zł. Restaurator ma również obowiązek przechowywania orzeczeń. To on jest także ich właścicielem.
Praktyka w tym zakresie bywa różna i nierzadko widzimy ogłoszenia o pracę z adnotacją, że wymagana jest „aktualna książeczka sanepidu”. Inspektorzy Sanepidu często zadowalają się „książeczką”, która jest w dyspozycji pracownika. Stąd powszechne w gastronomii ogłoszenia o pracę z adnotacją o wymogu „aktualnej książeczki sanepidu”.
Stanowczo nie jest to praktyka zgodna z prawem. To restaurator ma obowiązek przechowywać orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych, także wystawione przez lekarzy w formie książeczek.

Kiedy należy przeprowadzić badanie?

Na badanie należy skierować każdego przyjętego pracownika, który będzie miał kontakt z żywnością. W przypadku restauracji, śmiało możemy stwierdzić, że będzie to każdy pracownik. Na badanie należy skierować również pracownika, wobec którego termin ważności orzeczenia upływa.

Termin ważności orzeczenia

Długość terminu ważności orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych nie została określona przepisami. Oznacza to, że decyzja należy do lekarza, który powinien kierować się aktualną wiedzą medyczną oraz informacjami uzyskanymi od pracownika – o miejscu i rodzaju świadczonej pracy. Bywają więc orzeczenia krótki okres czasu, np. rok, jak również bezterminowe.

Książeczka sanepidowska – brak

Jeżeli inspekcja sanitarna wykryje podczas kontroli, że w restauracji zatrudniane są osoby bez ważnego orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych inspektor sanitarny może wystawić mandat w wysokości od 100 zł do 500 zł za jedno przewinienie. Po 7 dniach najprawdopodobniej nastąpi ponowna kontrola w celu sprawdzenia, czy nieprawidłowości zostały usunięte. Jeżeli inspektor nie stwierdzi poprawy wymierzy kolejny mandat.

W przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów restaurator zostanie także dodatkowo obciążony kosztami przeprowadzonej kontroli.

O innych wymaganiach związanych z prowadzeniem restauracji i kontrolach Państwowej Inspekcji Sanitarnej pisaliśmy w artykule dotyczącym kontroli Sanepidu.

Jest mi niezmiernie miło, że trafiłeś na mojego bloga. Nazywam się Edyta Duchnowska i jestem radcą prawnym i prowadzę Kancelarię Radcy Prawnego Edyta Duchnowska. Jeżeli masz jakieś pytania to możesz do mnie napisać: edyta@duchnowska.pl albo zadzwonić 602378913.

Related Posts