Close
  • Blog o prawie dla restauratorów

Opłata cukrowa

W ostatnich tygodniach bardzo głośna jest sprawa projektu wprowadzenia opłat od napojów słodzonych – tzw. opłata cukrowa. Ustawodawca kolejny raz usiłuje za sprawą nakładania dodatkowych kosztów i obowiązków przymusić nas do dbania o zdrowie. Oczywiście można rozważać, czy jest to taktyka skuteczna, zwłaszcza wobec braku szerokiej kampanii informującej o skutkach spożywania napojów słodzonych. Chociaż ustawa wciąż nie została ostatecznie przyjęta, to prawdopodobnie jej ostateczny kształt będzie bardzo zbliżony do obecnego projektu uchwalonego przez Sejm. Warto więc zainteresować się jej treścią.

Przyczyny wprowadzenia opłaty cukrowej

Niewątpliwie obserwujemy wzrost liczby osób cierpiących na nadwagę i otyłość. Ma to związek z szeroko rozumianym niezdrowym trybem życia. Coraz bardziej rozpowszechniony jest siedzący tryb życia i pracy. Brak czasu sprawia natomiast, że chętniej sięgamy po wątpliwej jakości żywność, którą często popijamy napojami słodzonymi.

Opłata cukrowa w Europie

Opłata cukrowa została wprowadzona w kilku państwach należących do Unii Europejskiej. Przykładem mogą być Francja oraz Portugalia. Podobną strategię przyjęto w Wielkiej Brytanii. Co ciekawe, w niektórych systemach prawnych zdecydowano się również na inne obciążenia związane z niezdrową żywnością – np. podatek na tłuszcze nasycone czy też żywność o niskiej gęstości odżywczej.

Opłata cukrowa – od jakich napojów?

Opłata dotyczy napojów z dodatkiem cukru, substancji słodzącej, kofeiny lub tauryny. Napojem w rozumieniu ustawy jest również syrop będący środkiem spożywczym. Ustawodawca odwołuje się tu szerokiego katalogu z Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i usług. Wymienia klasy 10.32 (soki z owoców i warzyw), 10.89 (pozostałe artykuły spożywcze, gdzie indziej nie sklasyfikowane) oraz cały dział 11 (napoje). Co istotne opłata nie obejmuje substancji, w tym cukrów, występujących w produktach naturalnie.

Opłata cukrowa – wyłączenia

Z opłaty wyłączone są napoje w których udział masy soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego wynosi co najmniej 20% składu lub zawartość cukrów jest nie większa niż 5 gram na 100 ml napoju. Podobnie opłata nie dotyczy wyrobów, które na pierwszym miejscu w wykazie składników wskazane mają mleko lub jego przetwory.

Opłata cukrowa – kolejne wyjątki

Dodatkowo, opłacie nie podlegają wyroby medyczne, suplementy diety, żywność specjalnego przeznaczenia (dla niemowląt i małych dzieci), napoje węglowodanowo-elektrolitowe. Najbardziej kontrowersyjną decyzją jest jednak zwolnienie z opłat wyrobów akcyzowych, a w tym napojów alkoholowych.

Opłata cukrowa – kto zapłaci?

Zgodnie z projektem ustawy do obowiązek zapłaty ciąży na podmiocie, który sprzedaje napoje do punktów sprzedaży detalicznej, albo prowadzącym sprzedaż detaliczną jeżeli jest producentem, nabywającym napoje w ramach dostawy wewnątrzunijnej lub importerem napoju. Zapłaci również zamawiający, jeżeli skład napoju stanowi element umowy o produkcję napoju.

Stawka opłaty cukrowej

Obecnie wskazana wysokość opłaty stałej to 50 gr za litr napoju z dodatkiem cukru lub substancji słodzącej. Dodatkowe 10 gr zapłacić należy jeżeli napój zawiera dodatek kofeiny lub tauryny oraz 5 gr za każdy gram cukrów powyżej 5 gram na 100 ml. Do celów obliczania opłaty zawartość zaokrąglana jest w górę do pełnego rama. Maksymalna wartość opłaty to 1,2 zł na litr napoju.

Gdzie trafią środki z opłaty cukrowej?

Opłata cukrowa technicznie nie jest podatkiem. Powinna więc służyć sfinansowaniu świadczeń związanych z opłatą i jej charakterem. W przypadku opłaty cukrowej 96,5% stanowi przychód Narodowego Funduszu Zdrowia, który zobowiązany jest przeznaczyć te środki na działania o charakterze edukacyjnym i profilaktycznym oraz na świadczenia opieki zdrowotnej związane z nadwagą i otyłością. W pozostałej części opłata jest dochodem budżetu państwa.

Czy opłata cukrowa osiągnie swój cel?

Chociaż opłata cukrowa jest przede wszystkim obciążeniem skierowanym w producentów napojów słodzonych, to może również uderzyć w restauratorów. Warto zapoznać się z dokładnym katalogiem podmiotów, które zobowiązane będą do wniesienia opłaty, oraz przede wszystkim z definicją napoju z dodatkiem cukru.

Przyjęty przez Sejm projekt przewiduje wejście opłaty w życie od 1 lipca 2020 r. Trzeba przy tym pamiętać, że prace nad projektem nie zostały ukończone i możliwe są pewne zmiany, także w tym zakresie. Niezwykle trudno obecnie powiedzieć jakie będą skutki długofalowe wprowadzenia opłaty cukrowej. Być może spowoduje ona pewne zmiany w nawykach konsumentów. Możliwe jest jednak również stosowanie przez producentów zamienników substancji wymienionych w ustawie. Skutki będziemy obserwowali na przestrzeni kolejnych lat.

Related Posts