Close
  • Blog o prawie dla restauratorów

ZAiKS w restauracji

Restauracja to nie tylko miejsce gdzie goście mają zaspokoić potrzeby czysto biologiczne. Niemal równie ważne są odczucia wizualne oraz muzyczne. Istotne więc by poczuli się zrelaksowani. Pełnia doznań zapewni całkowicie udany pobyt w lokalu a jego klimat zapadnie w pamięć i przyciągnie gości z powrotem. Wiedzą o tym restauratorzy, dlatego też rośnie zainteresowanie odtwarzaniem w restauracji muzyki. Często jednak nie idzie z tym wiedza w zakresie prawa autorskiego i opłat jakie należy uiszczać np. na rzecz ZAiKS. O opłatach za odtwarzanie muzyki pisaliśmy też we wcześniejszym wpisie.

Organizacje zarządzania zbiorowego (np. ZAiKS)

Organizacje zarządzania zbiorowego to stowarzyszenia artystów, twórców, wykonawców i producentów. Ich podstawowe zadania to ochrona i zarządzanie powierzonymi im prawami autorskimi – twórców polskich jak i zagranicznych. Ich funkcjonowanie związane jest ze specyfiką prawa autorskiego. W uproszczeniu możemy powiedzieć, że każdy utwór muzyczny jest czyjąś własnością. Tylko właściciel może więc czerpać z niego zyski. W praktyce oznacza to, że każdy artysta którego muzykę słyszymy w restauracji powinien otrzymać wynagrodzenie. Aby uniknąć chaosu, w imieniu twórców opłaty pobierają organizacje zarządzania zbiorowego jak np. ZAIKS.

Czy ZAiKS to jedyna organizacja zarządzania zbiorowego?

Co ważne, ZAiKS to nie jedyna organizacja na rzecz której należy odprowadzić opłaty w związku z odtwarzaniem muzyki w restauracji. Piosenka to utwór w którym krzyżują się prawa autorskie kilku podmiotów.

Organizacje zarządznia zbiorowego istotne z punktu widzenia restauratora

Restaurator powinien uiszczać opłaty dla:

-ZAiKS (Związek Autorów i Kompozytorów Scenicznych – reprezentuje autorów),

– STOART (Związek Artystów Wykonawców – reprezentuje wykonawców),

– SAWP (Stowarzyszenie Artystów Wykonawców Utworów Muzycznych i Słowno-Muzycznych – reprezentuje wykonawców)

– ZPAV (Związek Producentów Audio-Video – reprezentuje producentów)

Zawarcie umowy z jedną z organizacji nie zwalnia od obowiązku opłat na rzecz innych!

Opłaty na rzecz ZAiKS i innych organizacji

Każda z organizacji ustala opłaty za publiczne odtwarzanie utworów samodzielnie. Stawki publikowane są m.in. na stronach internetowych organizacji. Kryteria brane pod uwagę przez stowarzyszenia są jednak zbieżne i uwzględniają orzeczenia Komisji Prawa Autorskiego.

Opłaty ustalane są w formie miesięcznego ryczałtu określonego w umowie zawieranej z organizacją. Opłaty na rzecz ZAiKS i innych organizacji nie są jednolite. Odmienne kwoty zapłacą np. właściciel hotelu, restauracji czy zakładu fryzjerskiego. Skupmy się na lokalach gastronomicznych.

Opłaty na rzecz ZAiKS i innych organizacji – kategorie lokali

Wśród lokalu gastronomicznych tabele opłat organizacji wyróżniają dwie grupy:

„A” – obejmująca restauracje, kawiarnie, puby, piwiarnie, drink bary, pizzerie i inne podobne obiekty

„B” – do której zaliczamy bary szybkiej obsługi, bary mleczne, jadłodajnie, stołówki, punkty gastronomiczne i inne oferujące posiłki bez sprzedaży alkoholu.

Opłaty na rzecz ZAiKS i innych organizacji – kryteria

Innym istotnym kryterium ilość miejsc w lokalu, która rozumiana jako dopuszczalna liczba miejsc w lokalu określona w pozwoleniu na użytkowanie lub w innych odpowiednich dokumentach – jeżeli nie jest określona, to przyjmuje się liczbę miejsc siedzących w lokalu. Pod uwagę bierze się też metraż obiektu (tzn. jak duża jest nagłaśniana powierzchnia).

Stawka opłaty jest też uzależniona od miejsca położenia lokalu w odniesieniu do wielkości miejscowości – przy czym Warszawa ma osobną stawkę, podobnie jak Kraków, Poznań, Wrocław i Trójmiasto.

Opłaty na rzecz ZAiKS i innych organizacji – modyfikacje opłat

Kryteria wymienione wyżej to nie jedyne czynniki od których zależna jest opłata. Stawka ulega podwyższeniu o 50% w miejscowościach atrakcyjnych turystycznie w okresie sezonu, oraz w lokalach o podwyższonym standardzie i atrakcyjności w stosunku do innych obiektów w tej samej miejscowości – o ile serwowane są tam kawy lub napoje alkoholowe.

Opłaty na rzecz ZAiKS i innych organizacji – upusty

Przewidziano również system upustów, m.in. dla restauratorów, którzy wystąpili z wnioskiem o zawarcie umowy z ZAiKS przed rozpoczęciem odtwarzania utworów czy też w przypadku uiszczenia opłaty za cały rok z góry.

Sieci gastronomiczne otrzymują obniżenie opłaty w zależności od liczby lokali. Dodatkowy upust przysługuje dla lokali czynnych w wybrane dni tygodnia, o ile ich liczba w miesiącu nie przekracza łącznie 15 dni.

Opłaty na rzecz ZAiKS i innych organizacji – opłata przykładowa

Przykładowa opłata dla kawiarni położonej w Warszawie, posiadającej 20 miejsc siedzących może wynieść ok. 86,10 zł miesięcznie. Przy uwzględnieniu upustu za wniesienie opłaty za rok z góry, będzie to 774,9 zł rocznie. Jest to opłata tylko dla ZAiKS. Biorąc pod uwagę obowiązek opłat także dla pozostałych organizacji, koszt jaki poniesie restaurator będzie co najmniej dwukrotnie większy.

Podsumowanie

Jak widać wysokość opłaty to kwestia bardzo indywidualna i zależna od wielu czynników. W każdym przypadku należy więc ustalić ją osobno. Przy zawieraniu umowy z organizacjami zarządzania zbiorowego mogą pojawić się także kwestie sporne. Wynika to z takich czynników jak dodatkowa opłata w „miejscowości atrakcyjnej turystycznie” czy też „lokalu o podwyższonym standardzie”. Są to kryteria, które mogą być oceniane odmiennie przez organizację i przez restauratora.

Jest mi niezmiernie miło, że trafiłeś na mojego bloga. Nazywam się Edyta Duchnowska i jestem radcą prawnym i prowadzę Kancelarię Radcy Prawnego Edyta Duchnowska. Jeżeli masz jakieś pytania to możesz do mnie napisać: edyta@duchnowska.pl albo zadzwonić 602378913.

Related Posts